Blog

"Schrijf iets wat het waard is om te lezen,
of doe iets wat het waard is om over te schrijven."
Benjamin Franklin

Don't forget your miles

Dat zei iemand laatst tegen me.

Het gaat om het stilstaan bij de stappen die je gezet hebt. Soms wil je zo graag door, misschien omdat je het idee hebt dat je nog niet bent waar je wilt zijn. En hoewel ontwikkeling een mooie zaak is, is het ook goed om terug te kijken naar het pad dat je al hebt afgelegd.

Een aantal jaren geleden worstelde ik flink met mezelf. Op mijn werk had ik een uitdaging waarvan ik niet wist of ik er de vaardigheden voor had om het aan te gaan. Thuis was het erg druk met twee jonge kinderen en een vrouw die een intensieve opleiding volgde...
Maar de diepere oorzaak van deze worsteling was dat ik al tijden lang over mijn eigen grenzen ging. Ik kreeg in die periode een diagnose ADHD, wat wel voor een deel verklaarde waarom ik moeite had om met de situatie om te gaan. Maar het is ook waar wat de huisarts toen tegen me zei: ‘het is ook wel veel last voor een jonge vader’. Dat zal wel, dacht ik toen. Ik wist wel dat hij gelijk had, maar liever wilde ik dat hij me doorstuurde en ik ergens hulp voor ADHD kon krijgen. En tandje terugschakelen zat nog niet in mijn systeem en voelde als falen.

Een diagnose ADHD en een bijbehorende behandeling heeft wel wat geholpen om rust te creëren in mijn hoofd en mijn lichaam, maar nog steeds was ik slecht in staat om mijn leven zelf vorm te geven. De echte verandering kwam toen ik aan de vierdaagse training van Parcivals Men deelnam. Ik kwam erachter dat ik mijn eigen behoeftes totaal niet kon zien. En dat de behoeftes van mijn vader waarschijnlijk ook niet zijn gezien. Dus van wie had ik dat moeten leren? Niet zo gek dat ik continu over mijn eigen grenzen ging.

Lang heb ik mijn vader nagedragen dat ik dit soort dingen niet van hem heb geleerd. Het is soms ook makkelijk om iemand ergens de schuld van te kunnen geven. Maar dat is juist waar dit niet waar volwassenheid over gaat, iemand anders de schuld geven. Volwassenheid gaat over eigenaarschap nemen voor de situatie zoals die is en zelf verantwoordelijkheid nemen om hiermee om te gaan. In het systemisch werk zeggen we ook dat ouders geven wat ze kunnen geven en dat kinderen niet om meer kunnen vragen. Als ouders meer hadden kunnen geven, dan hadden ze dat wel gedaan. Het grootste geschenk hebben we al gekregen, dat is het leven zelf. De rest is aan ons zelf.

Zelf wil ik ook vaak graag meer; ik ben niet snel tevreden en vind het moeilijk om stil te staan. Maar af en toe overdenk ik eens de situatie zoals deze een paar jaar geleden was. Toen ik al vol stress zat zodra ik wakker werd, slecht sliep, emotioneel afwezig was, een kort lontje had, mijn vrouw niet op me kon leunen en mijn kinderen niet het rolmodel hadden dat ik ze zou gunnen. Soms denk ik aan die situatie terug en overdenk ik mijn mijlen, de stappen die ik ondertussen gezet heb. Dan kan ik dankbaar zijn met de situatie zoals deze nu is.

Toen ik mijn gelopen kilometers gisteren zat te overpeinzen viel mijn blik op de rouwkaart van mijn vader. Hij is in 2021 overleden, maar zijn kaart staat nog steeds op een kastje in de huiskamer. En ik bedacht me opeens dat mijn mijlen een voortzetting van zijn mijlen zijn. Hij heeft ook zijn worstelingen gehad en heeft zijn best gedaan om iets van het leven te maken. En zo zijn mijlen ook weer zíjn vaders mijlen. Ik werd ik me bewust van de lange, lange weg die al voor mij al gelopen is.

Ik zal ze niet vergeten, die mijlen.

Jesper van der Putte

Januari 2023

Een houten kistje

 

Jaren geleden kreeg ik van mijn vader een houten kistje. Hij had het kistje ooit voor zijn verjaardag gekregen om spulletjes in te doen. Zijn vader, mijn opa, had het kistje zelf gemaakt. Want, zo zei mijn vader, wij waren vroeger arm en hadden geen geld voor cadeautjes. En dat raakte me. Ik had me nooit eerder gerealiseerd dat het gezin van mijn vader 'arm' was toen hij opgroeide. En aangezien ik zelf ben opgegroeid in relatieve rijkdom, kan ik me er nog steeds moeilijk een voorstelling maken dat armoede er slechts één generatie nog was. Tegenwoordig bewaar ik mijn stropdassen in het kistje van mijn opa.

Een tijd terug had ik het met mijn moeder over haar jeugd. Haar vader had een tuinderij die hij vanuit het niets opbouwde in de polder. Op vakantie gaan was er niet bij, de tuin had altijd aandacht nodig. Ze zei tegen mij "ja Jesper, die mensen hebben zich de pleuris gewerkt". En uiteraard bedoelde ze daar ook haar moeder mee.

Mezelf de pleuris werken. Ik ken dat eigenlijk niet. Mijn opa aan vaders heeft zoveel grond omgespit om geld te verdienen dat zijn rug het begaf. Omdat mijn voorouders zich de pleuris hebben gewerkt heb ik geen geldzorgen. En daarom zit ik deze decembermaand met mijn familie te midden van een grote stapel cadeautjes.

De winter is niet alleen de tijd waarin de natuur naar binnen keert, maar ook voor mensen is dit een moment om naar binnen te keren. Symbolisch gezien zoals bij het Sinterklaasfeest om te reflecteren over goed en fout. Ben ik wel lief geweest dit jaar? Ben ik met de juiste dingen bezig geweest?

Mijn ouders en voorouders hebben niet alleen het leven doorgegeven, maar ook de mogelijkheden voor studie en ontwikkeling. De mogelijkheid om te "leven". Ik zie het als een verantwoordelijkheid, misschien zelfs als een eer, om ook iets door te geven dat waarde heeft. Om met de juiste dingen bezig te zijn en het leven niet zomaar uit te zitten. Om te leven naar betekenis.

Voor zij die zichzelf de pleuris hebben gewerkt.

Jesper van der Putte

December 2022